तेस्रोलिङ्गी समुदाय, यौनश्रम र अपराध : इटहरीबाट उठेको गम्भीर प्रश्न

करिब २६ वर्षअघि, जब हामीले ब्लु डायमन्ड सोसाइटीको सुरुवात गर्‍यौँ, तेस्रोलिङ्गीहरूलाई प्रहरीले नियमित रूपमा समात्ने, कुटपिट गर्ने, अपमान गर्ने र दुर्व्यवहार गर्ने अवस्था थियो। धेरैलाई परिवारले घरबाट निकालिदिन्थ्यो। शिक्षा र रोजगारीका अवसरबाट उनीहरू वञ्चित थिए। सम्मानजनक जीवनयापनका विकल्प अत्यन्त सीमित थिए। त्यस समय धेरै तेस्रोलिङ्गीका लागि यौनश्रम रोजाइभन्दा पनि बाँच्न बाध्य पारिएको विकल्प थियो। आज नेपालमा धेरै परिवर्तन भइसकेको छ। तेस्रोलिङ्गी तथा लैङ्गिक र यौनिक अल्पसंख्यक समुदायले दशकौँको संघर्षपछि त्यस्ता अधिकार हासिल गरेका छन्, जुन कुनै समय असम्भवजस्तै लाग्थ्यो। नेपालको संविधानले पहिचानको अधिकार, समानताको अधिकार र सामाजिक न्यायको अधिकार सुनिश्चित गरेको छ। तेस्रोलिङ्गी व्यक्तिले आफ्नो पहिचानअनुसारका कागजात प्राप्त गर्न सक्छन्।  उनीहरू मतदान गर्न सक्छन्। राजनीतिक जीवनमा सहभागी हुन सक्छन्। चुनाव लड्न सक्छन् र निर्वाचित जनप्रतिनिधिसमेत बन्न सक्छन्। नेपालका अदालतहरूले पनि लैङ्गिक तथा यौनिक अल्पसंख्यकहरूको गरिमा र अधिकारको संरक्षणमा महत्वपूर्ण भूमिका खेलेका छन्। यी असाधारण उपलब्धि हुन्। तर एउटा ठूलो प्रश्न अझै बाँकी छ—हामीले पहिचान र राजनीतिक अधिकार त हासिल गर्‍यौँ, तर त्यसैअनुसार आर्थिक अवसर सिर्जना गर्न सकेका छौँ त